หากเราสังเกตสถานการณ์โลกในปี 2026 เราจะพบว่า สิ่งที่ควรเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ กลับถูกนำมาใช้ เป็นเกราะป้องกัน ในการสร้างความรุนแรง การนำความเชื่อมาใช้ แบบสุดโต่ง ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องในประวัติศาสตร์ ทั้งในสหรัฐอเมริกา อิสราเอล และอิหร่าน แต่มันคือบทเรียนสำคัญ ที่มีอิทธิพลต่อจิตใจ ของผู้คนในยุคนี้
ผู้เชี่ยวชาญด้าน ความขัดแย้งระดับสากล พบความจริงที่น่ากังวลว่า ผู้นำหลายประเทศ จงใจใช้ศาสนา เพื่อขับเคลื่อนอุดมการณ์ ในหมู่ทหาร ดังตัวอย่างใน การที่สถาบันเตรียมทหาร ที่มีแนวคิดสุดโต่ง ซึ่งส่งผลโดยตรงกับ โครงสร้างกองทัพ จนกลายเป็นประเด็นที่น่ากังวล ไม่ว่าจะเป็น การอ้างสิทธิ์ในดินแดนศักดิ์สิทธิ์ เพื่อลดความลังเลใจในการใช้กำลัง
สิ่งที่ทุกฝ่ายมีเหมือนกัน ในการแปรรูปความเชื่อ ประกอบด้วย:
ทำไมเราถึง หลงเชื่อ อุดมการณ์สุดโต่ง ในเวลาอันรวดเร็ว? ปรากฏการณ์ทางจิตวิทยา ระบุว่ามนุษย์มีแนวโน้ม หาความชอบธรรมให้ สิ่งที่ตนเองอยากเชื่อ หรือที่เรียกว่า Motivated Reasoning เมื่อเราถูกทำให้รู้สึก ว่าตัวเองอยู่ฝ่ายที่ถูกต้อง เราจะพร้อมทำลาย ฝ่ายที่เห็นต่าง โดยไม่ตั้งคำถาม เพราะความรู้สึกปลอดภัยจากอัตลักษณ์กลุ่ม
อย่างไรก็ตาม แก่นแท้ของทุกศาสนา มักสอนเรื่อง ความเมตตาที่ไม่มีเงื่อนไข ซึ่งความเชื่อที่บริสุทธิ์ ไม่จำเป็นต้องทำร้ายใคร เพื่อพิสูจน์ความจริงของตน การฝึกจิตใจให้รู้เท่าทัน คือทางออกที่สำคัญ ที่จะช่วยให้เรา ไม่ถูกใช้เป็นหมาก ของกลุ่มอำนาจ ที่อาศัยศาสนาเป็นฉากหน้า
เพื่อให้เรา สามารถจำแนก ข้อมูลทางศาสนาเหล่านั้น เป็นไปเพื่อสันติ มีจุดที่ควรระวัง ดังนี้:
ท้ายที่สุดแล้ว ศาสนาควรทำหน้าที่ ประทีปส่องทาง ให้หลุดพ้นจาก กิเลสและความอาฆาตพยาบาท ไม่ใช่การถูกใช้ เป็นอาวุธร้าย เพื่อตอบสนอง ดูเพิ่มเติม ผลประโยชน์ทางการเมืองของกลุ่มคน การนับถือศาสนา ควบคู่ไปกับปัญญา จึงเป็นหนทางเดียว ที่จะสร้าง โลกที่อยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข ให้เป็นจริงได้ในยุคปัจจุบัน